کتاب «ايران در چهار کهکشان ارتباطي» نوشته دکتر مهدي محسنيان راد

اين اثر ضمن آنكه نخستين كتاب جامع تاريخ ارتباطات ايران است، نظريه جديدي را معرفي كرده و ثابت مي كند كه ايران طي چند هزار سال تاريخ اجتماعي خود در فاصله كهكشان شفاهي تا كهكشان گوتنبرگ، از كهكشان ارتباطي ديگري عبور كرده و در نتيجه ايران، به جاي سه كهكشان مورد بحث نظريه پرداز مشهور كانادايي ـ مك لوهان ـ از روايت چهار كهكشان ارتباطي برخوردار است.
 تأليف جديد دكتر مهدي محسنيان راد كه حاصل فعاليت علمي هفت ساله وي و دستيارانش است، اثري است سه جلدي و مصور با حدود دو هزار صفحه كه سواي ارائه دستاوردهاي بكر و بسيار شنيدني مؤلف در حوزه تاريخ ارتباطات ايران مي تواند مدعي باشد كه اين امكان را براي اعمال برخي تغييرات لازم در دايره المعارف هاي ارتباطي جهان، در نشان دادن جايگاه مشرق زمين در حوزه نوآوري هاي ارتباطات فراهم كرده است.
نويسنده با اتكاء به يكي از مدل هاي تبليغات سياسي و مسلكي به نام مدل جووت، تحولات سخت افزاري و نرم افزاري ارتباطات در ايران را با توجه به بستر اجتماعي ـ فرهنگي هر دوره دنبال كرده است.
كتاب ايران در چهار کهکشان ارتباطي كه انتشارات سروش منتشر كرده، از 14 فصل تشكيل شده است.
فصل اول با عنوان « آغاز ارتباط » كه مربوط به كهكشان شفاهي است، توانسته جايگاه منحصر به فرد و شگفت انگيز چغازنبيل در ارتباطات گروهي قبل از دوران هخامنشيان را نشان دهد.
شش فصل بعدي كتاب، متمركز بر معرفي كهكشان جديد است، فصولي كه عناوين آن ها به ترتيب عبارتند از؛ «‌انتقال پيام» ، « تكثير پيام»، « اقناع حقيقي»، « اقناع مجازي» و « فرصت از دست رفته».
سه فصل بعدي كتاب مربوط به كهكشان گوتنبرگ است كه عناويني چون « تأخير»، « رؤيت پذيري» و « سنت يا تجدد » دارد.
كهكشان ماركني با سه عنوان « عصر راديو»، « عصر تلويزيون» و « انقلاب اسلامي» معرفي شده است.
آخرين فصل كتاب، به آينده نگري هاي مؤلف براي دوران پس از دهكده جهاني اختصاص يافته كه او آن را « بازار پيام » ناميده است.
نظريه ايراني « بازار پيام» طي چند سال گذشته علاوه بر انتشار به زبان هاي اسپانيايي، انگليسي و عربي در كشورهاي مختلف، در كنفرانس هاي بين المللي، از جمله اجلاس سال 2005 تونس نيز ارائه شده و اكنون براي نخستين بار به فارسي منتشر مي شود.